Егде жастағы әйелдерге салмақты бір қалыпта сақтау неліктен қиын? Бұған менопауза кінәлі ме?

Әйелдер үшін салауатты салмақ тақырыбы өте маңызды, өйткені көптеген зерттеулер артық салмақ пен семіздік біздің заманымыздың ең қауіпті ауруларының бірі екенін көрсетеді. Сондықтан келесі мақаланы осы тақырыпқа арнауды жөн көрдік.

Артық салмақ пен семіздік неліктен қауіпті?

Артық салмақ дене салмағының индексі (ДСИ) 25-тен жоғары болған кезде анықталады, ал семіздік – ДСИ 30-дан жоғары болған жағдайда. Екі жағдай да өркениеттің аурулары болып саналады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, жақын арада әр төртінші адам осы мәселелерден зардап шегетін болады.

Артық салмақ – бұл тек сыртқы келбетке қатысты емес, ең алдымен, денсаулыққа байланысты мәселе. Қосымша килограммдар бүкіл ағзаға қосымша жүктеме түсіріп, буындар мен омыртқада қиындықтар тудырады. Сонымен қатар, артық салмақ бірқатар физиологиялық өзгерістерге әкелуі мүмкін, олар өмірге қауіпті аурулардың дамуына себеп болады.
Оларға келесі жағдайлар жатады:

• Қант диабеті,
• Жоғары қан қысымы,
• Жүрек-қан тамыр аурулары,
• Тірек-қимыл жүйесінің аурулары,
• Ұйқының бұзылуы,
• Депрессия,
• Қатерлі ісіктердің кейбір түрлері.

Сондықтан салмақты бақылау және салауатты өмір салтын ұстану осы ауыр аурулардың алдын алудың негізгі факторларының бірі болып табылады.

Әйелдер үшін салмақты бір қалыпта сақтау неліктен қиын?

Өкінішке орай, салмақты қалыпты деңгейде ұстауға тек физикалық белсенділік пен дұрыс тамақтану секілді сыртқы факторлар ғана емес, сонымен қатар гормондар да үлкен әсер етеді, әсіресе менопауза кезіндегі әйелдерде.

Менопауза кезінде әйелдердің шамамен 70%-ы артық салмақ немесе семіздіктен зардап шегеді. Бұл бірнеше факторларға байланысты. Перименопауза кезінде әйелдерде зат алмасу баяулайды және калорияға деген қажеттілік азаяды. Одан бөлек жыныстық гормондардың деңгейлері өзгереді, әсіресе эстрогеннің, және орталық жүйке жүйесі серотонинді аз бөледі. Бұл өзгерістер майдың жиналуына, метаболизмнің баяулауына және тәбеттің жоғарылауына ықпал етеді.

Әйелдердегі артық май көбінесе іш аймағында жиналады, бұл денсаулыққа елеулі қауіп төндіреді. Ғалымдар іш аймағындағы май белсенді мүше тәрізді жұмыс істейтінін, яғни қосымша гормондар бөліп, бүкіл ағзаның қызметіне теріс әсер ететінін және жоғарыда атап өткен көптеген қауіпті ауруларға әкелуі мүмкін екендігін анықтады.

Менопауза кезінде арықтауға бола ма?

Салмақтың арту себептері қандай болса да, онымен күресу мүмкін және қажет. Бұл әсіресе менопауза кезеңіндегі әйелдер үшін маңызды, дегенмен, бұл олардың көпшілігі үшін қиын міндет болуы мүмкін. Бақытымызға орай, салмақты бақылауда ұстауға көмектесетін бірнеше тәсілдер бар.

Біріншіден, физикалық белсенділік — артық калорияны жағуға ғана емес, сонымен қатар май тінінің бәсекелесі бұлшықет массасын арттыруға көмектеседі, зат алмасуды жеделдетеді және остеопороздың алдын алуға ықпал етеді. Одан бөлек тамақтану тәртібін қадағалау да маңызды, тамақтың сәналуандылығы мен теңгерімділігіне мән беру, тез қорытылатын көмірсуларды, жоғары өңделген тағамдарды және жануарлар майларын шектеу қажет. Мамандардың пікірінше, күнделікті калория мөлшерін бұрын қабылдаған мөлшерден 200 ккал-ға азайту салмақ тастауға көмектеседі.

Егде жастағы әйелдерге ұсынылатын тағамдар: банан, авокадо, жидектер, жасыл көкөністер, соя, айран мен майсу және теңіз балығы. Сондай-ақ D дәруменіне бай өнімдерді де қосуды ұмытпаңыз, оларға майлы теңіз балықтары жатады.

Балама әдіс ретінде гормоналды емес дәрілік өсімдік тектес препараттар қолданылады. Олар ысыну, шамадан тыс тершеңдік және көңіл-күйдің тұрақсыздығы секілді менопаузаның белгілерін жеңілдету үшін қолданылады. Егер белгілер тым ауыр болып, өмір сапасына кері әсер етсе, міндетті түрде гинекологтың кеңесіне жүгіну қажет.

Сарапшылар менопаузаны бастан өткеріп жатқан әйел адамның оның жәй өтпелі кезең екендігіне дұрыс көзқараспен қарау керектігін айтады. Ол менопаузаны белгілерін бақылап, жеңілдетіп, жақсы көңіл-күймен, еш «ауыртпалықсыз» өткізе алады.