Әйел денсаулығы өмірдің әр кезеңінде: менопауза және оның белгілерімен қалай күресуге болады
Әрбір әйелдің өмірінде тек жағымсыз белгілермен ғана емес, уақыттың өтуі мен репродуктивтік кезеңнің аяқталуын сезінумен бетпе-бет келетін сәт туады. Әңгіме, әрине, менопауза туралы. Бұл кезеңге алдын ала дайындалған жөн, сонда ол күтпеген жағдай болмайды және оның көріністерімен тиімді күресуге болады. Сонда менопауза күнделікті өмір сапасына әсер етпей, жаңа кезеңнің басталуына айналуы мүмкін.
Менопауза дегеніміз не?
Медициналық тұрғыдан алғанда, менопауза — әйел өміріндегі соңғы етеккір. Алайда күнделікті тілде бұл терминмен көбіне соңғы етеккірге дейінгі және одан кейінгі ұзақ кезең аталады, осы уақытта ағзада көптеген өзгерістер жүреді.
Бұл өзгерістер репродуктивтік функцияның біртіндеп бәсеңдеуімен және жыныс гормондары — ең алдымен эстроген мен прогестерон деңгейінің төмендеуімен байланысты. Әдетте белгілер 45–55 жас аралығындағы әйелдерде пайда болады.
Гормон деңгейінің төмендеуі аналық бездердің қызметінің тоқтауына және репродуктивтік кезеңнің аяқталуына ғана емес, сонымен қатар бірнеше айға, тіпті жылдарға созылуы мүмкін бірқатар белгілердің пайда болуына әкеледі.
Ең жиі кездесетін белгілер:
- ысыну ұстамалары — дененің жоғарғы бөлігіндегі кенеттен жылу сезіну;
- түнгі тершеңдік, әсіресе мойын мен кеуде тұсында;
- қатты шаршау, енжарлық;
- ашушаңдық, күйгелектік, жылауықтық;
- көңіл күйдің төмендеуі, кейде депрессиялық жағдайға ауысуы;
- зейін мен есте сақтаудың нашарлауы;
- ұйқының бұзылуы немесе ұйқы сапасының төмендеуі;
- либидоның төмендеуі;
- қынаптың құрғауы;
- зат алмасудың өзгеруі және салмақтың артуы;
- сүйек тінінің тығыздығының төмендеуі.
Менопауза кезеңінде әйел тағы нені бастан кешіреді?
Физикалық белгілерден бөлек, әйелдер қартаюмен және өмірдің белгілі бір кезеңінің аяқталуымен байланысты психологиялық күйзелістерді бастан кешіреді. Ұрықтану қабілетінің жоғалуын және өмірдің бір кезеңінің аяқталғанын қабылдау қажет болады. Көптеген әйелдер өздерін егде жасқа қадам басқандай сезінеді және жағымсыз белгілерге байланысты ыңғайсыздық сезінуі мүмкін.
Сондықтан бұл тақырыппен алдын ала танысып, жас әйелдерді ақпараттандыру өте маңызды. Бір жағынан, осы кезеңге психологиялық тұрғыдан дайындалып, өзгерістердің жағымды жақтарын көруге тырысу қажет. Екінші жағынан, белгілерді жеңілдету жолдарын білу керек, өйткені оларға міндетті түрде төзіп жүру қажет емес: бұл кезеңді сабырлы өткеруге мүмкіндік беретін көптеген әдістер бар.
Менопауза кезеңіндегі өмір салтының негізгі қағидалары
Дәрі-дәрмекпен емдеуді бастамас бұрын, әрбір әйел күнделікті өмір салтын өзгертуді қарастыруы тиіс. Бұл менопаузаны жеңілірек өткеруге көмектеседі. Егер жағдай айқын нашарласа, емдеу мәселесін дәрігермен талқылау қажет.
Белгілерді жеңілдетудің дәрі-дәрмексіз әдістері:
- кальцийге, D дәруменіне және омега-3 май қышқылдарына бай, пайдалы әрі теңгерімді тамақтану;
- қатты өңделген тағамдар мен стимуляторлардан бас тарту;
- тұрақты физикалық белсенділік;
- күйзеліс деңгейін төмендету;
- толыққанды әрі сапалы демалыс;
- дене салмағын бақылау;
- тұрақты медициналық тексерулер.
Егер белгілер айқын болса, дәрігер медикаментоздық ем ұсынуы мүмкін. Гормон алмастыру терапиясы (ГАТ) бар, сонымен қатар баламалы нұсқалар да қолжетімді, оның ішінде өсімдік тектес препараттар. Олар гормондық терапияны қолдана алмайтын немесе қолданғысы келмейтін әйелдер үшін жақсы шешім болуы мүмкін.
Қорытындылай келе: менопауза — әйел өміріндегі табиғи кезең, ол гормондық өзгерістермен және әртүрлі белгілермен қатар жүреді. Ақпараттанған болу, салауатты өмір салты және белгілерді жеңілдетудің қолжетімді тәсілдері осы кезеңде өмір сапасы мен әл-ауқатты сақтауға көмектеседі.
Қолданылған әдебиет тізімі: