Менопауза және цистит: климакс кезіндегі қуық мәселелері

Климакс кезіндегі гормоналдық өзгерістер тек репродуктивті жүйеге ғана әсер етпейді. Урогенитальды жолдардың шырышты қабаттары эстроген деңгейіне өте сезімтал, ал оның тапшылығы бірқатар патологиялық жағдайлардың дамуына түрткі болады.

Неліктен климакс кезінде циститтің даму қаупі артады?

Цистит пен климакстың жиі қатар көрінуінің негізгі себебі — генитоуринарлық менопаузалық синдром (ГУМС). Эстроген рецепторлары қынаптың, уретраның, қуықтың шырышты қабатында және жамбас түбі бұлшықеттерінде орналасқан. Эстроген деңгейі төмендегенде мынадай өзгерістер болады:

• Эпителийдің атрофиясы, қуықтың шырышты қабатының әлсіреуі.
• pH пен микробиомның өзгеруі, бұл уретрада ішек таяқшасының (E. coli) және басқа патогендердің көбеюіне қолайлы жағдай жасайды.
• Қанмен қамтамасыз етілу мен коллаген синтезінің нашарлауы сфинктерлерді әлсіретіп, несептің іркілуіне әкеледі.

Менопауза кезінде әйелдердің өмір сапасын фитотерапия жақсарта алады.

Цистит пе, әлде шырышты қабаттың жасқа байланысты өзгерістері ме: айырмашылығы неде?

Инфекциялық процесс пен атрофиялық уретрит/вагинитті дифференциалды диагностика жасап, ажырату маңызды.

1. Инфекциялық цистит
   Несептің бактериологиялық себіндісінде қоздырғыштың болуымен, лейкоцитуриямен және жедел басталуымен сипатталады.

2. Атрофиялық өзгерістер
   Ұқсас белгілер беруі мүмкін (қолайсыздық, жиі несеп шығару), бірақ талдауларда қабыну белгілері болмайды. Бұл жағдайда антибиотикотерапия тиімсіз және тіпті зиян болуы мүмкін.

Климакс кезіндегі әйелдердегі цистит белгілері

Климактериялық циститтің белгілері мыналарды қамтиды:

• несеп шығарғанда күйдіру және жайсыздық;
• жиі несеп шығару (тәулігіне 30 ретке дейін);
• аз мөлшермен несеп шығару;
• қуық толық босамағандай сезім;
• іштің төменгі бөлігіндегі жайсыздық немесе ауырлық;
• түнгі шақырулар;
• императивті (шұғыл) шақырулар.

Сондай-ақ диспареуния (жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну) байқалуы мүмкін. Климакс басталғанда несепті ұстамау түшкіру, жөтелу, күлу кезінде де болуы мүмкін.

Оқуға болады: Климакс кезіндегі қышыну: себептері және емі

Қандай белгілерді елемеуге болмайды және қашан шұғыл түрде дәрігерге қаралу керек?

Органикалық патологияны (ісіктер, несеп-тас ауруы) жоққа шығаруды талап ететін «қызыл жалаушалар» бар:

• гематурия — несепте қанның болуы (бір рет болса да);
• бел аймағындағы айқын ауырсыну (жоғары өрлейтін инфекция — пиелонефрит қаупі);
• несеп шығара алмау;
• қызба және қалтырау.

Климакс кезінде қуық мәселелері қалай диагностикаланады?

Климакс кезіндегі цисталгия диагностикасы функционалдық бұзылысты бактериалдық инфекциядан ажырату үшін кешенді болуы тиіс.

1. Жалпы несеп талдауы және флораға себінді.
2. Бүйрек пен қуықтың УДЗ — тастар мен жаңа түзілістерді жоққа шығару үшін.
3. Гормоналдық профильді бағалау (ФСГ, эстрадиол).
4. Несеп шығару күнделігі — жиі шақырулар немесе несепті ұстамау болса, қуықтың функционалдық сыйымдылығын бағалау үшін.

Диагностика бактериалдық инфекцияны шырышты қабаттың жасқа байланысты өзгерістерінен және функционалдық бұзылыстардан ажырату үшін кешенді болуы қажет.

Асқыну қаупін азайтуға не көмектеседі?

• Гидратация режимі
  Бактерияларды «жуып шығару» үшін жеткілікті мөлшерде таза су ішу.

• Гигиена
  Қорғаныс тосқауылының қалдығын бұзбайтын бейтарап pH-ты құралдарды қолдану, жыныстық қатынастан кейін дәретханаға бару.

• Метаболикалық қолдау
  Салмақ пен қандағы қант деңгейін бақылау, себебі гипергликемия бактериялардың көбеюіне ықпал етеді.

Климакс кезінде қуықты қалай нығайтуға болады?

Жамбас түбі бұлшықеттерінің тонусын сақтау және тіндердің трофикасын жақсарту үшін ұсынылады:

• Кегель жаттығулары (жамбас түбі бұлшықеттерін жаттықтыру) — сфинктер аппаратын нығайтады және несеп ұстамауының алдын алады;
• қуықты жаттықтыру — нейрогендік бақылауды қалпына келтіру үшін несеп шығаруды белгілі бір кесте бойынша жүргізу.

Оқуға болады: Менопаузаның ең жиі мазалайтын белгілері және оларды жеңілдету жолдары

Климакс кезіндегі циститті емдеу

1. Этиотропты терапия
   Антибиотиктер (инфекция расталған жағдайда тек дәрігер тағайындауымен).

2. Өсімдік текті дәрілік құралдар
   Климактериялық синдром белгілерін емдеу үшін фитопрепараттар тағайындалады.

3. Жергілікті гормоналды терапия
   Эстриол (жергілікті түрде) — уретра эпителийін қалпына келтіру үшін (гинеколог тағайындауымен).

Өзін-өзі емдеудегі қателіктер

• Антибиотиктерді жүйесіз қабылдау
  Менопаузадағы әйелдерде ұқсас белгілер әрдайым бактериялармен ғана байланысты бола бермейді, ал антибиотиктерді шамадан тыс қолдану төзімділік қаупін арттырады және егер себеп шырышты қабаттың атрофиясында немесе қуық функциясының бұзылуында болса, мәселені шешпейді.

• Гормоналдық себепті елемеу
  Қайталанатын белгілерді айлар бойы тек симптоматикалық құралдармен емдеп, дәрігерге баруды кейінге қалдыруға болады. Эстроген тапшылығын түзетпей тек цистит белгілерін емдеу ұзақ мерзімді нәтиже бермейді.

• Несеп айдайтын шөптерді өз бетінше қабылдау
  Бұл дегидратацияға және электролиттік бұзылыстарға әкелуі мүмкін.
  Климакс кезіндегі цистит — тек инфекциялық мәселе емес, сонымен қатар терең гормоналдық өзгерістердің салдары. Тиімді стратегия дифференциалды диагностика мен өмір салтын міндетті түрде түзетуді қамтиды.